دوشنبه، ۱۵ تیر ۱۴۰۵

انتخاب روغن مناسب یکی از مهمترین بخشهای سرویس موتور ساعت است. برخلاف تصور بسیاری از افراد، تمام قسمتهای موتور با یک نوع روغن روانکاری نمیشوند و هر بخش با توجه به میزان اصطکاک، سرعت حرکت و فشار واردشده، به روغنی با مشخصات متفاوت نیاز دارد.
استفاده از روغن نامناسب میتواند باعث کاهش دقت ساعت، افزایش اصطکاک، فرسودگی قطعات و حتی آسیب به موتور شود. به همین دلیل شرکتهای معتبر ساعتسازی و تعمیرکاران حرفهای از روغنهای تخصصی با ویسکوزیتههای مختلف استفاده میکنند.
در این مقاله با انواع روغنهای ساعتسازی، کاربرد هرکدام، تفاوت روغن و گریس، روش صحیح انتخاب روغن و اشتباهات رایج هنگام استفاده از آنها آشنا خواهید شد.
یکی از رایجترین اشتباهات افراد تازهکار در ساعتسازی، استفاده از یک نوع روغن برای تمام قسمتهای موتور است. در حالی که در ساعتسازی حرفهای، هر بخش از موتور با توجه به میزان اصطکاک، سرعت حرکت و فشار واردشده، به روغنی با ویسکوزیته مشخص نیاز دارد.
به همین دلیل شرکتهای تولیدکننده روغن، محصولات متنوعی را برای بخشهای مختلف موتور طراحی کردهاند تا هر قطعه بهترین عملکرد و کمترین میزان سایش را داشته باشد.
وقتی صحبت از روغن ساعتسازی میشود، نام Moebius تقریباً همیشه در صدر فهرست قرار دارد. این برند سوئیسی سالهاست که استاندارد جهانی روغنهای ساعتسازی محسوب میشود و بسیاری از برندهای معتبر ساعت نیز در خطوط تولید و مراکز خدمات خود از محصولات آن استفاده میکنند.
روغنهای Mobius به دلیل پایداری بالا، مقاومت در برابر اکسید شدن و عملکرد دقیق، برای تعمیر ساعتهای مکانیکی، اتوماتیک و حتی برخی موتورهای کوارتز انتخابی مطمئن هستند.
یکی از پرکاربردترین روغنهای ساعتسازی است که برای بخشهایی با فشار و اصطکاک متوسط استفاده میشود.
کاربردها:
محور چرخدندهها
بخشهایی از سیستم انتقال نیرو
برخی یاتاقانها
این روغن معمولاً اولین انتخاب بسیاری از تعمیرکاران برای سرویس عمومی موتور ساعت است.
روغنی بسیار سبک با ویسکوزیته پایین که برای قطعات حساس و پرسرعت طراحی شده است.
موارد استفاده:
محور چرخ فرار
مجموعه بالانس
قطعات با سرعت بالا
این روغن باعث کاهش اصطکاک در قسمتهایی میشود که کوچکترین افزایش مقاومت میتواند دقت ساعت را تحت تأثیر قرار دهد.
روغن 9020 نسبت به 9010 ویسکوزیته بیشتری دارد و برای قسمتهایی استفاده میشود که سرعت حرکت بالا است اما فشار واردشده کمی بیشتر از بخشهای بسیار حساس است.
کاربردها:
برخی محورهای چرخدنده
قسمتهایی با سرعت بالا و بار متوسط
برخی موتورهای مکانیکی و اتوماتیک
روغنی با غلظت بیشتر که برای قسمتهایی با فشار بالاتر مورد استفاده قرار میگیرد.
کاربرد:
چرخ مرکز
برخی چرخهای انتقال نیرو
محورهای تحت بار
در بسیاری از موتورهای مکانیکی، D5 و HP1300 کاربردهای نزدیک به هم دارند، اما HP1300 پایداری بیشتری در سرویسهای طولانیمدت دارد و معمولاً در موتورهای جدیدتر یا ساعتهای ردهبالا استفاده میشود.
روغن HP1300 برای قسمتهایی طراحی شده که علاوه بر فشار بیشتر، به پایداری طولانیمدت نیز نیاز دارند.
کاربردها:
چرخ مرکز
محورهای تحت بار
برخی قسمتهای انتقال نیرو
این روغن به دلیل دوام بالا، در بسیاری از موتورهای مدرن و ساعتهای لوکس استفاده میشود.
این روغن مخصوص سیستم فرار (Escapement) طراحی شده است.
به دلیل شرایط خاص عملکرد پالت و چرخ فرار، استفاده از روغنهای معمولی در این قسمت توصیه نمیشود و Moebius 9415 یکی از بهترین گزینهها برای این بخش است.
در کنار روغن، برخی قسمتهای موتور مانند فنر اصلی و مکانیزم کوک نیاز به گریس دارند.
گریس نسبت به روغن غلظت بیشتری دارد و در محلهایی استفاده میشود که فشار و تماس بین قطعات بیشتر است.
گریس 8200 مخصوص فنر اصلی (Main Spring) و برخی قسمتهای سیستم کوک است.
استفاده از این گریس باعث میشود:
حرکت فنر نرمتر شود.
ذخیره انرژی بهتر حفظ شود.
از سایش فنر و دیواره بشکه جلوگیری شود.
عمر فنر اصلی افزایش یابد.
روغن | غلظت | کاربرد اصلی |
|---|---|---|
Moebius 9010 | بسیار سبک | بالانس، چرخ فرار |
Moebius 9020 | سبک | محورهای پرسرعت |
Moebius 8000 | متوسط | چرخدندهها و انتقال نیرو |
Moebius D5 | نسبتاً غلیظ | چرخ مرکز و محورهای تحت فشار |
Moebius HP1300 | غلیظ | قسمتهای تحت بار |
Moebius 9415 | مخصوص | پالت و Escape Wheel |
Moebius 8200 | گریس | فنر اصلی و سیستم کوک |
پاسخ کوتاه خیر است.
هر روغن برای شرایط مشخصی طراحی شده است. استفاده از یک روغن در تمام قسمتهای موتور ممکن است باعث:
افزایش اصطکاک
کاهش دقت ساعت
خشک شدن سریع روغن
سایش قطعات
کاهش عمر موتور
شود.
به همین دلیل تعمیرکاران حرفهای معمولاً چند نوع روغن مختلف روی میز کار خود دارند.
خیر ولی اگر روغن ساعت بهدرستی نگهداری نشود، در معرض نور، گرما یا آلودگی قرار گیرد، کیفیت آن به مرور کاهش پیدا میکند. به همین دلیل تعمیرکاران حرفهای همیشه درب بطری روغن را محکم میبندند و برای استفاده روزانه مقدار کمی از روغن را داخل جا روغنی منتقل میکنند.
یکی از مهمترین نکات هنگام روغنکاری، تمیز نگه داشتن روغن است.
اگر روغن در بطری اصلی استفاده شود یا در ظرف نامناسب نگهداری شود، احتمال ورود گردوغبار، پرز و آلودگی بسیار زیاد خواهد بود.
به همین دلیل تقریباً تمام ساعتسازان حرفهای از جا روغنی ساعت استفاده میکنند.
مدلهایی مانند LING HUI 1925 با داشتن چند مخزن مجزا این امکان را فراهم میکنند که روغنهای مختلف بهصورت جداگانه نگهداری شوند و هنگام روغنکاری، تعمیرکار تنها به مقدار موردنیاز روغن دسترسی داشته باشد.
این کار علاوه بر افزایش سرعت، از هدررفت روغن و آلودگی آن نیز جلوگیری میکند.
هیچ تعمیرکار حرفهای روغن را مستقیماً روی قطعات موتور نمیریزد.
برای این کار از روغنزن ساعتسازی استفاده میشود.
روغنزن مقدار بسیار کمی روغن را برداشته و دقیقاً روی محل موردنظر قرار میدهد. اگر مقدار روغن بیش از حد باشد، روغن به سایر قطعات منتقل شده و گردوغبار را جذب میکند؛ اگر کمتر از حد لازم باشد نیز روانکاری بهدرستی انجام نخواهد شد.
به همین دلیل، کیفیت روغنزن و تمیز بودن نوک آن اهمیت زیادی دارد.
یک تعمیرکار حرفهای معمولاً هنگام روغنکاری از تجهیزات زیر استفاده میکند:
روغنهای ساعتسازی با ویسکوزیتههای مختلف
جا روغنی چند مخزنه
روغنزن در سایزهای مختلف
دمنده گردوغبار
پنس ساعتسازی
لوپ یا ذرهبین
پایه نگهدارنده موتور
دستمال بدون پرز
داشتن این تجهیزات باعث میشود عملیات روغنکاری با دقت بیشتر، سرعت بالاتر و کمترین احتمال آلودگی انجام شود.
متن:
اگر دفترچه سرویس یا جدول روغنکاری (Lubrication Chart) موتور ساعت در دسترس باشد، بهترین روش استفاده از همان توصیه کارخانه سازنده است. در غیر این صورت باید با توجه به نوع موتور، محل روغنکاری و میزان فشار واردشده، روغن مناسب انتخاب شود. استفاده از روغن جایگزین بدون شناخت کافی ممکن است عملکرد موتور را تحت تأثیر قرار دهد.
استفاده از یک روغن برای تمام قسمتهای موتور
استفاده از روغن صنعتی یا روغن چرخ خیاطی
استفاده از روغن تاریخگذشته
مخلوط کردن روغنهای مختلف
استفاده از روغن غلیظ برای قسمتهای پرسرعت
استفاده از روغن رقیق در قسمتهای تحت فشار
انتخاب روغن مناسب یکی از مهمترین عوامل در حفظ دقت، عملکرد و طول عمر موتور ساعت است. هر بخش از موتور به روغن یا گریس مخصوص خود نیاز دارد و استفاده از روغن نامناسب میتواند باعث افزایش اصطکاک، کاهش دقت و فرسودگی قطعات شود.
اگر قصد دارید سرویس ساعت را بهصورت حرفهای انجام دهید، استفاده از روغنهای اصلی Moebius در کنار ابزارهایی مانند جا روغنی، روغنزن، دمنده، لوپ و سایر تجهیزات تخصصی ساعتسازی، کیفیت و دقت کار شما را به شکل قابلتوجهی افزایش خواهد داد.
هر بخش از موتور ساعت میزان اصطکاک، سرعت حرکت و فشار متفاوتی دارد. به همین دلیل، برای عملکرد صحیح و افزایش عمر قطعات، باید از روغنهایی با غلظت و ویژگیهای مختلف استفاده شود.
برند Moebius (موبویس) یکی از معتبرترین و شناختهشدهترین تولیدکنندگان روغن ساعتسازی در جهان است و بسیاری از تعمیرکاران حرفهای و شرکتهای ساعتسازی از محصولات آن استفاده میکنند.
Mobius 9010 روغنی سبک برای قطعات پرسرعت مانند محور بالانس و چرخ فرار است، در حالی که Mobius 8000 غلظت بیشتری دارد و برای بخشهایی با فشار و اصطکاک متوسط استفاده میشود.
خیر. استفاده از یک روغن برای تمام بخشهای موتور میتواند باعث افزایش اصطکاک، کاهش دقت ساعت و فرسایش زودرس قطعات شود.
گریس غلظت بیشتری نسبت به روغن دارد و برای قسمتهایی مانند فنر اصلی، مکانیزم کوک و بخشهایی با فشار بالا استفاده میشود، در حالی که روغن برای روانکاری محورها و یاتاقانها کاربرد دارد.
بله. اگر روغن بهدرستی نگهداری نشود یا مدت زیادی از باز شدن آن گذشته باشد، ممکن است کیفیت و عملکرد خود را از دست بدهد.
بهتر است روغن در جا روغنی مخصوص ساعتسازی و دور از گردوغبار، نور مستقیم خورشید، رطوبت و گرمای زیاد نگهداری شود تا کیفیت آن حفظ شود.
خیر. استفاده بیش از حد از روغن میتواند باعث جذب گردوغبار، انتقال روغن به سایر قطعات و کاهش دقت عملکرد موتور شود.
خیر. روغنهای صنعتی، چرخخیاطی یا روانکنندههای عمومی برای موتور ساعت طراحی نشدهاند و ممکن است به قطعات ظریف موتور آسیب برسانند.
برای روغنکاری اصولی به ابزارهایی مانند روغنزن ساعتسازی، جا روغنی، پنس، ذرهبین، پایه نگهدارنده موتور و دمنده گردوغبار نیاز خواهید داشت.
بله، برخی قسمتهای مکانیکی موتورهای کوارتز نیز در هنگام سرویس به مقدار کمی روغن تخصصی نیاز دارند، اما نوع روغن و محل استفاده با موتورهای مکانیکی متفاوت است.
جا روغنی باعث میشود مقدار کمی از روغن برای استفاده روزانه آماده باشد، از آلودگی و تبخیر روغن جلوگیری شود و دسترسی به انواع روغنها هنگام تعمیر آسانتر باشد.
استفاده از روغن نامناسب میتواند باعث افزایش اصطکاک، کاهش دقت ساعت، خشک شدن سریع روغن، ساییدگی قطعات و حتی آسیب به موتور شود.
خیر. هر روغن برای کاربرد مشخصی طراحی شده است و مخلوط کردن آنها ممکن است خواص روانکاری را کاهش داده و عملکرد موتور را مختل کند.
کاهش دقت ساعت، افزایش اصطکاک، خشک شدن روغن، صدای غیرعادی موتور یا گذشت ۳ تا ۵ سال از آخرین سرویس، از مهمترین نشانههای نیاز به تعویض روغن و سرویس کامل موتور هستند.
خیر، شما با انتخاب و اضافه کردن محصولات به سبد خریدتان میتوانید اطلاعات فردی و ارسالتان را کامل کنید و پرداخت را انجام دهید.
تمامی کاربران میتوانند از طریق درگاه بانکی با تمام کارتهای عضو شتاب هزینه سفارش را به صورت اینترنتی پرداخت نمایند.